CHÌA KHÓA MỞ CỬA TRÁI TIM CỦA CON TRẺ (VỚI 7 CÁCH HOẠT ĐỘNG)

CHÌA KHÓA MỞ CỬA TRÁI TIM CỦA CON TRẺ (VỚI 7 CÁCH HOẠT ĐỘNG)

Hãy ghi lại từ này vào lòng bàn tay mình. Vì đây là 1 cách thần kỳ để bạn kết nối với một đứa trẻ ở bất kỳ độ tuổi nào, giảm thiểu và thậm chí ngăn chặn những cơn khóc lóc và thịnh nộ. Cách làm thì đơn giản thôi nhưng lạ là phụ huynh thường thấy thực hiện điều này rất thử thách với họ, và đặc biệt vào những lúc ở tâm điểm nóng giận thì không thể nhớ ra để mà làm…

 

SỰ CÔNG NHẬN

Trước khi bạn định bảo con mình đã hết giờ chơi ở công viên, hoặc nhắc rằng chiếc xe tải tuyệt vời mà bé đang khám phá sẽ phải để lại cửa hàng, hãy công nhận sự việc dưới quan điểm của trẻ. Công nhận cảm xúc và mong muốn của bé, ngay cả khi bạn thấy chúng thật buồn cười, không hợp lý, chỉ nghĩ đến bản thân, sai trái. Việc này không phải là đồng ý, và chắn chắn không phải là nuông chiều hay cho phép những hành vi không mong muốn ở trẻ.

Việc công nhận này không có ý nghĩa là hợp lệ hóa những hành vi của trẻ; mà có nghĩa là xác nhận những cảm xúc phía sau những hành vi ấy. Đó là một cách đơn giản và sâu sắc để phản chiếu những trải nghiệm và con người bên trong của trẻ. Nó thể hiện sự thấu hiểu và chấp nhận của chúng ta. Nó gởi gắm một thông điệp mạnh mẽ và quả quyết rằng…MỌI SUY NGHĨ, MONG MUỐN, CẢM XÚC – MỌI BIỂU HIỆN CỦA TINH THẦN, CƠ THỂ HAY CON TIM CỦA CON – ĐỀU HOÀN TOÀN ĐƯỢC CHẤP NHẬN, THÍCH ĐÁNG VÀ ĐƯỢC YÊU THƯƠNG.

Việc công nhận thì đơn giản, nhưng lại không dễ làm. Nó đi ngược với trực giác của hầu hết chúng ta, ngay cả khi ta đã làm điều đó hàng nghìn lần. Liệu không thừa nhận mong muốn của con mình có làm vấn đề tệ hơn không? Liệu không nói “Mẹ biết con muốn một que kem giống như của bạn nhiều đến thế nào và quả thật trông nó ngon lắm, nhưng chúng ta sẽ không ăn món tráng miệng vào lúc này mà đợi sau nhé” có khiến cho đứa trẻ chập chững của ta càng bám giữ lấy ý nghĩ đó lâu hơn, và khóc dữ dội hơn không? Chẳng phải tốt nhất là cứ gạt phắt hoặc hạ thấp cảm xúc của trẻ, gây xao nhãng, định hướng sự chú ý của trẻ qua một vấn đề khác, hay nói luôn rằng: “Ồ con yêu, không phải lúc này”

Sự lo lắng rằng việc thừa nhận một cách trung thực về tình huống đã xảy ra sẽ khiến cho “sự việc trở nên tồi tệ hơn” là gần như không hề có cơ sở. Khi cảm nhận được rằng mình được lắng nghe và thấu hiểu, trẻ sẽ giải phóng được cảm xúc, bước qua trở ngại đó để tiến về phía trước. Những điều sau đây sẽ cho bạn thêm lý do để thấy rằng việc công nhận những sự thật xảy ra với con mình là xứng đáng với những nỗ lực đòi hỏi nhiều ý thức này…

Trong hình ảnh có thể có: 1 người, đang cười, trẻ em

——————–
1. Sự công nhận có thể giúp nước mắt ngừng rơi và đập tan những cơn giận dữ.

Tôi đã chứng kiến điều này rất, rất nhiều lần. Khi đứa trẻ không vui vì một vết thương, bất đồng ý kiến với một đứa trẻ khác hoặc tức giận vì mâu thuẫn với cha mẹ của mình, công nhận với trẻ về chuyện đã xảy ra hoặc về việc con bị đau, cảm thấy bực bội hoặc giận dữ có thể xoa dịu những nỗi đau một cách diệu kỳ. Việc cảm nhận rằng mình được thấu hiểu là một điều rất quan trọng.

 

2. Công nhận, thay vì phán xét hoặc “chỉnh sửa”, sẽ bồi đắp sự tin tưởng và khuyến khích trẻ tiếp tục chia sẻ cảm xúc.

Phụ huynh và những người chăm sóc trẻ có những ảnh hưởng to lớn, và những phản hồi của họ có tác động lên sự phát triển của trẻ. Lấy ví dụ, nếu chúng ta cố làm trẻ bình tĩnh bằng việc đảm bảo rằng chẳng việc gì phải buồn bã hoặc lo lắng về một vấn đề nào đó đang xảy ra với chúng, chúng có thể sẽ có khuynh hướng trở nên là người ít thể hiện cảm xúc. Nếu mục tiêu của ta là sức khỏe cảm xúc của con mình và giữ được cánh cửa giao tiếp luôn mở rộng – chỉ có sự thừa nhận là chính sách tốt nhất. “Ba đi rồi và con buồn về việc đó”.

Tôi đã nhớ đến vấn đề này gần đây khi một trong những cô con gái tuổi teen của tôi chia sẻ sự giận dữ và tan nát cõi lòng của bé về việc bị một người bạn thân lâu năm nói dối và phản bội. Thật khó khăn vô cùng để không nói với bé rằng người bạn này là một sự sai lầm và rằng con của tôi xứng đáng hơn thế rất nhiều! Thật khó khăn vô cùng để chỉ lắng nghe và thừa nhận sự sự tổn thương và nỗi thất vọng. Nhưng dù nỗi đau mà trải nghiệm này mang lại cho tôi lớn thế nào thì tôi cũng trân trọng nó, vì trong lòng mình, con gái tôi đã tin tưởng tôi một cách tối đa. Tôi sẽ cố gắng tối đa trong khả năng của mình để khuyến khích con chia sẻ với tôi lần nữa. (Con gái tôi cuối cùng đã phục hồi lại mối quan hệ với người bạn mà nó yêu quí lâu năm, nhưng lưu ý được nhược điểm của bạn, và tôi rất mừng vì đã giữ yên được lưỡi của mình)

 

3. Việc công nhận sẽ hỗ trợ và khuyến khích cho sự phát triển ngôn ngữ và trí tuệ cảm xúc.

Trẻ em được làm rõ về cảm xúc và mong muốn của trẻ khi chúng ta dùng lời nói để miêu tả lại chúng. Nhưng đừng nêu tên những cảm xúc của trẻ trừ khi bạn biết chắc chắn. Sẽ an toàn hơn khi dùng những từ “buồn” hoặc “bực bội” thay cho việc nhảy đến kết luận là “sợ hãi”, “giận”, .. Khi cảm thấy hoang mang, bạn có thể hỏi, “Có phải việc Joey không để con chơi khối xếp hình của bạn ấy làm con cảm thấy giận điên lên không?” “Có phải tiếng sủa của con chó làm con sợ hãi hay chỉ khiến con bất ngờ?”
Một lợi ích cộng thêm: nói chuyện với trẻ sơ sinh, trẻ tập đi, và trẻ em ở mọi lứa tuổi về những “sự việc thật sự” đang xảy ra với chúng là một cách tự nhiên để giúp chúng học ngôn ngữ có hiệu quả và ý nghĩa nhất

 

4. Sự công nhận làm sáng tỏ vấn đề, giúp chúng ta hiểu và cảm thông với trẻ.

Để nói ra sự việc từ góc nhìn của trẻ, trước tiên chúng ta cần phải thấy được nó, như vậy là việc công nhận giúp làm rõ ràng vấn đề. Khi ta nói, “Con muốn mẹ tiếp tục trò chơi vui nhộn này với con, nhưng mẹ đã quá mệt rồi”, chúng ta đã được động viên để thông cảm với cách nhìn của trẻ (và trẻ cũng như vậy với cách nhìn của ta)

Việc công nhận tình huống và đưa ra câu hỏi (đặc biệt khi chúng ta không biết lý do vì sao trẻ buồn bực) có thể giúp ta giải mã những điều bí ẩn. “Con có vẻ buồn bực và không thoải mái. Con vừa ăn xong, bỉm của con vẫn khô. Hay là con cần được ợ hơi? Được rồi, mẹ sẽ bế con lên nhé.”

 

5. Sự công nhận những khó khăn có thể là toàn bộ sự khích lệ mà con bạn cần để tiếp tục cố gắng

Đây là một tình huống khác, trong đó một sự công nhận đơn giản thôi lại có thể phát huy hiệu quả như phép thần thông. Thay vì nói, “con có thể làm được mà!”, điều có thể tạo ra áp lực và khiến cho trẻ tin rằng trẻ đang làm ta thất vọng, hãy thử nói, “Con đang cố gắng rất nhiều, và con đang tiến bộ. Việc này khó làm nhỉ. Bực ghê phải không nào?”

 

6. Công nhận thay vì khen ngợi sẽ giúp trẻ giữ được sự tự định hướng từ bên trong mình.

Việc này chỉ đơn giản là cố kềm giữ sự thôi thúc muốn reo lên mừng rỡ, hoặc nói “con làm giỏi quá!”, thay vào đó là mỉm cười và phản ánh lại sự việc, “Con đã kéo được những hạt nhựa rời ra. Việc này thật khó đấy.”

“Hãy để cho sự hạnh phúc bên trong của trẻ trở thành động lực tự thúc đẩy trẻ. Bạn có thể mỉm cười và thể hiện những cảm xúc chân thật của mình nhưng nên dằn lại việc đưa ra những lời khen ngợi thái quá, vỗ tay tán thưởng, hay tạo ra một vụ ầm ĩ. Nếu bạn làm thế, con của bạn sẽ bắt đầu tìm kiếm sự thỏa mãn có nguồn gốc từ bên ngoài. Bé có thể được dẫn dắt bởi những lời khen ngợi, trở thành một kẻ biểu diễn đi theo tiếng gọi của những tiếng vỗ tay chứ không phải là một nhà thám hiểm. Việc khen thưởng cũng cắt đứt và làm gián đoạn quá trình học hỏi của trẻ. Bé ngưng làm công việc mà bé đang thực hiện và chuyển sự tập trung vào bạn, đôi khi còn không quay lại làm tiếp hoạt động của mình” – Magda Gerber, trích quyển “Your self-confident baby”.

 

7. Việc công nhận chứng minh rằng chúng ta đang quan tâm, khiến trẻ cảm thấy được thấu hiểu, chấp nhận, được yêu thương và hỗ trợ sâu sắc

Có thể tìm được lý do nào hay hơn thế này nữa để thử cách làm này không?

Người ta sẽ quên những gì bạn đã nói; Người ta sẽ quên những việc bạn đã làm. Nhưng người ta sẽ không bao giờ quên rằng bạn đã làm cho họ cảm thấy thế nào” – Maya Angelou.

_ST_

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Comment